Stenen info

Algemene informatie over edelstenen

Zoals je ziet heb ik een voorzichtig begin gemaakt met deze stenen info pagina, met nog héél veel verschillende soorten mineralen is er nog een lange weg te gaan. Dit wordt hopelijk regelmatig aangevuld..........

Kwarts meest voorkomend 

Kwarts is een siliciumdioxide en het meest voorkomende mineraal op aarde. De kwartsfamilie heeft veel leden, o.a. Agaat, Onyx, Jaspis,Heliotroop maar ook Amethist, Citrien, Bergkristal, Rozekwarts, Chalcedoon en Rookkwarts.  


Aventurijn of Aventurien

  • Aventurijn is een variëteit van kwarts.
  • Kleur: Groen of Roodbruin, doorschijnend tot niet doorzichtig.
  • De kleur wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van Mica (fuchsiet) = groen of hematiet = roodbruin.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.  

Amethist

  • Amethist is een variëteit van kwarts (siliciumdioxide).
  • Kleur: Lila of paars en doorzichtig tot doorschijnend.
  • De kleur wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van ijzer of titanium.
  • De naam is afgeleid van het Griekse woord Amethustos=helpend tegen dronkenschap.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.

Aquamarijn

  • Aquamarijn is een variëteit van Beryl.
  • Kleur: lichtblauw, blauw, blauwgroen.
  • De kleur onstaat door ijzer.
  • Etymologie: de naam komt uit het Latijns. Aqua (water) en Marina (zee) = zeewater.
  • Samenstelling: Berillium-Aluminiumsilicaat, hardheid: 7,5-8.
  • Het meest geliefd is de heel diepe blauwe kleur, flauw zeewaterkleurige stenen komen het meeste voor.
  • Door verhitting tot ca. 400 graden Celcius worden groenachtige tinten veranderd in blauwachtige kleuren.

Barnsteen

  • Barnsteen is strikt genomen geen mineraal maar fossiel hars van naaldbomen (organische oorsprong) en miljoenen jaren oud.
  • Kleur lichtgeel tot bruin, rood, witachtig en zeldzaam blauw, zwart en groen. 
  • Het is erg licht qua gewicht en de  hardheid ca. 2-2,5.
  • De Engelse benaming is Amber, zo wordt het tegenwoordig in nederland vaak (onjuist) genoemd. 
  • Het overgrote deel is afkomstig uit het Oostzeegebied, maar o.a. ook afkomstig uit de VS en de Dom. republiek.
  • Brandbaar, wordt aangetast door alcohol, zuren en heet water.
  • Door wrijven met een doek wordt Barnsteen elektrostatisch geladen en trekt papiersnippers aan. 
  • Dit was al bekend bij de Grieken en het heette in het Grieks elekton.
  • Soms insluitsels van insekten (verzamelobjecten).

Bergkristal

  • Bergkristal is de meest pure vorm van kwarts (siliciumdioxide) en is transparant als glas, wit.
  • De naam is afgeleid van het Griekse woord krustallos = ijs. Men dacht vroeger dat het een soort keihard bevroren water was.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7. 

Beryl

  • Beryl is een verzamelnaam voor een groep mineralen/edelstenen.
  • Etymologie: de naam komt uit het Grieks. Beryllos, een oude algemene naam voor blauwgroene edelstenen. Het woord bril is ook afgeleid van deze steen, waarvan de eerste lenzen werden geslepen om te vergroten.
  • Samenstelling: Berillium-Aluminiumsilicaat. Hardheid: 7,5-8.
  • Onder de Berylgroep vallen o.a. de volgende edelstenen; Aquamarijn (blauw), Smaragd (groen), Heliodoor (geel, groen), en Morganiet (roze).

Blauwe Kwarts

  • Blauwe Kwarts is een variëteit van kwarts.
  • Kleur: Blauw, ondoorzichtig.
  • De kleur onstaat door insluitingen van Rutiel of Crocidoliet.
  • Etymologie: naar de kleur.
  • Vaak (onjuist) blauwe aventurijn genoemd.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.

Carneool of Kornalijn

  • Carneool of Kornalijn valt onder de kwartsgroep. Het is een varieteit van Chalcedoon.
  • Kleur: rood tot geelrood, zonder duidelijke tekening; doorschijnend.
  • De rode kleur van Carneool ontstaat door ijzeroxiden. Door verhitting kan de kleur intenser worden.
  • De naam is afgeleid van het Latijnse woord corneus = hoornachtig.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 6-7.
  • Veel van de tegenwoordig aangeboden Carneool wordt verhit.

Chalcedoon

  • Chalcedoon is een cryptokristalijne variëteit van kwarts.
  • Kleur kan variëren van grijs,grijsblauw, grijsgroen, grijswit vaak gekleurd door allerlei oxyden.
  • Genoemd naar de verdwenen stad Chalchedon in Klein-Azië.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid:6- 7.
  • Chalcedoon wordt evenals Opaal onderscheiden in allerlei variëteiten, afhankelijk van kleur en tekening. Hieronder valt o.a. Agaat, Mosagaat, Carneool, Sarder, Chrysopraas, Heliotroop en Jaspis.De verschillen zijn niet altijd met het blote oog waarneembaar.

Citrien

  • Citrien is een variëteit van kwarts.
  • Kleur: lichtgeel tot goudgeel, doorzichtig tot doorschijnend met glasglans.
  • De gele kleur ontstaat door ijzertrioxide. Komt vrij zeldzaam voor in de natuur (en daar betaal je ook voor bij natuurlijke Citrien, de natuurlijke is kostbaar). Door Amethist te verhitten tot 450 graden Celcius verandert de kleur spectaculair van paars naar geel en krijg je Citrien. Het grootste deel van Citrien dat verkijgbaar is, is zo behandeld. 
  • Naamgeving: naar de kleur.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.

Heliodoor 

  • Heliodoor is een variëteit van Beryl.
  • Kleur: licht -geelgroen.
  • Etymologie: de naam komt uit het Grieks. Helios = zon en Doron (gave of gift) = zonnegift.
  • Samenstelling: Berillium-Aluminiumsilicaat, hardheid: 7,5-8.

 Heliotroop

  • Heliotroop is een variëteit van Chalcedoon.
  • Groene jaspis met bloedrode (door hematiet) vlekken/spikkeltjes.
  • Men gebruikte het men in de oudheid al bij de observatie van de bewegingen van de zon daar komt de naam ook vandaan. Grieks “helios”= zon en “trepein”= veranderen.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 6-7.

Jaspis

  • Jaspis is een variëteit van Chalcedoon.
  • Jaspis heeft vaak insluitingen van kwarts en opaal en een grote variantie van kleur.
  • Kleur: geel (door limoniet), bruin en rood (door hematiet) en groen (door chloriet). Niet doorzichtig.
  • Zeer geliefd in de oudheid en Jaspis heeft een van de langst geschreven geschiedenissen in de edelsteenkunde, 1500 v. Chr. noemden de Assyriërs het “yashpu”.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 6-7.

Lapis Lazuli

  • Lapis Lazuli is eigenlijk een gesteente en geen mineraal omdat het uit meerdere mineralen bestaat.
  • De kleur wordt bepaald door het hoofdbestanddeel Lazuriet (azuurblauw) en verder bevat het o.a. Sodaliet (donkerblauw), Calciet (wit) en Pyriet(metalig goud). Hoe blauwer en zuiverder de lapis hoe hoger de kwaliteit (en de waarde).
  • Etymology: Letterlijk Blauwe Steen, komt uit Het latijnse "lapis"voor steen en arabische "lazuli"voor blauw.
  • Samenstelling: zwavelhoudend natrium-aluminium-silicaat, hardheid: 5-6.
  • Gevoelig voor heet water en zeep.
  • Bewerkingen: tegenwoordig wordt veel lapis lazuli bijgekleurd.
  • De mooiste kwaliteit wordt gevonden in Afghanistan. Overige vindplaatsen Rusland, Chili en de VS.

Mookait

  • Mookait is een variëteit van Chalcedoon. 
  • Het  is een Australische Japis in kenmerkende gele, bruine en rode tinten.  
  • Kleur: geel (door limoniet), bruin en rood (door hematiet). 
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 6-7.

Morganiet

  • Morganiet is een variëteit van Beryl.
  • Kleur: roze.
  • De kleur van Morganiet wordt veroorzaakt door caesium , een zeldzaam metaal.
  • Etymologie: genoemd naar de Amerikaans geldmagnaat én mineralenverzamelaar J.P. Morgan.
  • Samenstelling: Berillium-Aluminiumsilicaat, hardheid: 7,5-8.

Rhodoniet

  • Rhodoniet is een mineraal.
  • De kleur is roze /rood met soms zwarte vlakken of aders.  Rhodoniet is een mangaansilicaat, de zwarte lijnen bestaan uit mangaanoxyde.
  • Etymologie: naar het Griekse Rhodon= Roos, naar de kleur.
  • Samenstelling: MnSiO3, hardheid:5,5 -6,5.
  • Vindplaatsten o.a. Rusland (oeral) en Australië.
  • Belangrijk als Mangaanerts.

Rhyoliet

  • Rhyoliet is een uitvloeiingsgesteente. Waarbij tijdens het onstaan een mengeling is gevormd van kwarts met andere mineralen en gesteenten.
  • Hierdoor vind men Rhyoliet in en veelheid van kleuren o.a geel, groen, bruine en grijs.
  • Samenstelling: grotendeels SiO2, hardheid: 6-7.

Rookkwarts

  • Rookkwarts is een variëteit van kwarts.
  • De kleur varieert van licht- tot donkerbruin, transparant doorschijnend. Gaat soms over in heldere bergkristal of morion (zwarte Rookwarts).
  • Etymologie: naar de kleur/ het uiterlijk.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.

Rozenkwarts

  • Rozenkwarts of Rozekwarts is een variëteit van kwarts.
  • De kleur varieert van donkerroze tot heel licht, doorschijnend roze.
  • Rozenkwarts genoemd naar de roze kleur, deze wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van mangaanoxyde. Onder invloed van zonlicht kan de kleur vervagen.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.

Smaragd

  • Smaragd is een variëteit van Beryl.
  • Kleur: donkergroen, grasgroen.
  • De kleur van Smaragd wordt veroorzaakt door chroom.
  • Etymologie: waarschijnlijk van semitische oorsprong.
  • Samenstelling: Berillium-Aluminiumsilicaat, hardheid: 7,5-8.

Tijgeroog

  • Tijgeroog is een vezelige variëteit van kwarts.
  • De kleur is varieert van bruin van geelbruin veroorzaakt door ingesloten fijnvezelige limoniet,
  • met een glans die beweegt in het licht.
  • Genoemd naar het naar het katteoog effect, het doet denken aan het oog van een tijger.
  • Zeer gevoelig voor zoutzuur.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.
  • Vindplaatsten: Zuidafrika, Nabimie. Het wordt gevonden in lagen, vulling van spleten in kwarts en  het is ontstaan uit Valkeoog

Turkoois

  • De waarde van Turkoois is afhankelijk van de kwaliteit van de kleur en de steen. 
  • De absolute top in de markt heet Sleeping Beauty komt uit de V.S. en is zeer kostbaar.  
  • Turkoois is over het algemeen poreus en brokkelig en wordt bijna altijd gestabiliseerd. 
  • Stabiliseren:
  • Dit wordt vaak gedaan met stenen die van zichzelf poreus of erg brokkelig zijn. De stenen worden dan geïmpregneerd met een hars of epoxy in dezelfde kleur om de steen stabiel te maken voor bewerking.
  • Recontrueren:
  • Soms is de Turkoois te brokkelig en wordt hij gerecontstrureerd. Hierbij wordt de oorspronkelijke steen in kleine stukjes vermalen en met een epoxy weer aan elkaar gelijmd, waarna ze bewerkt worden tot kraal, hanger etc.
  • En tot slot kan de kleur van de Turkoois niet mooi genoeg zijn en wordt de steen niet alleen gerecontrueerd maar ook nog geverfd.
  • Let op! Als goedkoop alternatief verft men Magnesiet of Howliet, van nature wit en goed te kleuren, in turkoois kleur. Dit is uiteraard geen Turkoois maar een goedkope nepper. 

Valkeoog

  • Valkeoog of Valkenoog is een vezelige variëteit van kwarts.
  • De kleur is varieert van grijs tot donkerblauw met een glans die beweegt in het licht.
  • Genoemd naar het naar het katteoog effect.
  • Zeer gevoelig voor zoutzuur.
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.
  • Vindplaatsten: Zuidafrika, Nabimie. Het wordt gevonden in lagen, vulling van spleten in kwarts. 
  • Valkeoog zal uiteindelijk door oxidatie veranderen in Tijgeroog een proces wat duizenden jaren neemt.

Versteend hout 

  • Versteend Hout is ontstaan omdat het hout afgesloten is geraakt van zuurstof waardoor het niet is verrot/vergaan. Bijvoorbeeld omdat er een dikke laag vulkanisch as of modder het hout heeft bedekt. In de natuur komt veel kiezelzuur voor (siliciumdioxide) en deze heeft als het ware het hout omgezet naar steen. Dit proces is zo langzaam gegaan dat de vorm en kenmerken van de boom behouden zijn. Soms kun je zelfs de jaarringen nog zien. 
  • De kleuren worden bepaald door de metalen die in de omgeving aanwezig waren. Meestal is het hout bruin maar o.a. rood, paars, geel, groen, zwart zijn ook allemaal mogelijk.
  • Vindplaatsten oa; Arizona, Madagascar, Brazilie, Indonesie. 
  • Samenstelling: SiO2, hardheid: 7.


| Meer